Çok eski bir web tarayıcısı kullanıyorsunuz. Bu veya diğer siteleri görüntülemekte sorunlar yaşayabilirsiniz.. Tarayıcınızı güncellemeli veya alternatif bir tarayıcı kullanmalısınız.
Linux Bash/script bölüm: #7 Kullanıcı ve Grup Yönetimi
(1 Viewer)
Merhaba dostlarım,
serimize kaldığımız yerden devam ediyoruz. bu bölümde Linux sistemlerinde kullanıcı ve grup yönetimini ele alacağız. Hadi o zaman başlayalım
Linux, çok kullanıcılı bir işletim sistemidir. Çalışan her uygulama mutlaka bir kullanıcı ve grup no ile ilişkilidir; kullanıcı veya grubu olmayan bir uygulamanın olması söz konusu değildir. Uygulama içerisinden yapılan tüm erişimler, bu kullanıcı ve grup hakları doğrultusunda gerçekleştirilir.
Benzer şekilde dosya sistemi katmanında da her dosya ve dizin mutlaka bir kullanıcı ve grupla ilişkili durumdadır. Linux sanal dosya sistemi katmanı (Virtual Filesystem Switch) ile dosya sistemlerinin (ext4, xfs, btrfs vb.) alt seviye implementasyon detayları soyutlanmış ve ayrı bir katman oluşturulmuştur.
Kullanıcı Yönetimi Linux sisteminde kullanıcılar, her biri benzersiz bir kullanıcı adı ve kullanıcı ID’sine (UID) sahip hesaplarla temsil edilir. Yeni bir kullanıcı eklemek, var olan bir kullanıcıyı silmek veya düzenlemek için çeşitli komutlar mevcuttur.
Yeni bir kullanıcı eklemek için >>> " sudo useradd -m -s /bin/bash kullanici_adi " Bu komut ile sistemimizde yeni bir kullanici oluşturabiliriz.
Burada -m seçeneği ev dizinini oluşturur ve -s seçeneği ise kullanıcı için varsayılan kabuk olarak /bin/bash’ı ayarlar.
Şimdi de oluşturduğumuz kullanıcıya şifre ekleyelim. bunu yaparken " sudo passwd kullanici_adi " komutunu kullanacağız.
Görüldüğü üzre " sudo passwd kullanici_adi " komutumuz ile oluşturduğumuz kullanıcıya yeni bir şifre ekledik. Bu komutu şifre değiştirmek içinde kullanabiliriz. Daha sonra " su kullanici_adi " komutumuz ile oluşturduğumuz kullanıcıya giriş yaptık. İşte linux ta kullanıcı oluşturmak bu kadar basit
Peki ya bir kullanıcıyı silmek istersek ne yapacağız ?
Bir kullanıcıyı silmek için " userdel " komutu kullanacağız. Eğer kullanıcının ev dizinini de silmek istersek " -r " parametresini komutumuzda belirtebiliriz.
Linux Grup Yönetimi Linux grupları, kullanıcıları mantıksal bir şekilde organize etmek ve onlara benzer izinler vermek için kullanılır. Kullanıcının belirli bir gruba ait olması, dosyalara ve dizinlere erişim izinlerini etkileyebilir.
Linux ta grup oluşturmak için " >>> sudo groupadd grup_adi " komutunu kullanırız.
>>> sudo groupadd grup_adi komutu ile yeni grubumuzu oluşturduk. Tüm grupları görebilmek içinse " cat /etc/group " komutunu kullandık.
şimdi bir kullanıcıyı mevcut bir gruba eklemek için kullanacağımız komutu görelim.
" >>> sudo usermod -aG grup_adi kullanici_adi " bu komutla herhangi bir kullanıcıyı istediğimiz bir gruba ekleyebilirirz.
Evet dostlarım sizler için bir kaç komutu terminal üzerinden gösterdim şimdi Aşağıda bırakacağım komutları artık daha iyi anlayabileceksiniz ve kendiniz deneyerek öğreneceksiniz.
Kullanici Yönetimi
# Yeni kullanıcı oluştur (ev dizini ve kabuk dahil)
sudo adduser kullanici_adi # etkileşimli, önerilen
sudo useradd -m -s /bin/bash kullanici_adi # düşük seviyeli
# Kullanıcı sil
sudo deluser kullanici_adi # kullanıcıyı sil
sudo deluser --remove-home kullanici_adi # ev dizini ile birlikte
# Şifre değiştir
sudo passwd kullanici_adi # belirli kullanıcı
passwd # aktif kullanıcı kendi şifresi
Kullanici Bilgilerini Görme
id kullanici_adi # UID, GID ve gruplar
whoami # aktif kullanıcı
who # sisteme giriş yapmış kullanıcılar
w # ne yaptıklarıyla birlikte
last # giriş geçmişi
finger kullanici_adi # kullanıcı bilgisi (kurulum gerekebilir)
Grup Yönetimi İçin
# Grup oluştur ve sil
sudo groupadd grup_adi
sudo groupdel grup_adi
# Kullanıcıyı gruba ekle
sudo usermod -aG grup_adi kullanici_adi # -a olmadan diğer gruplar sıfırlanır!
sudo gpasswd -a kullanici_adi grup_adi # alternatif
# Kullanıcıyı gruptan çıkar
sudo gpasswd -d kullanici_adi grup_adi
# Grup bilgisi
groups kullanici_adi # kullanıcının grupları
cat /etc/group # tüm gruplar
Evet arkadaşlar bu muazzamın ötesindeki bölümünde sonuna geldik. Umarım faydalı olmuştur. Herkese başarılar diliyorum. Bir sonraki bölümde görüşmek üzere hoşça kalın.
evet --help komutunu kullanarak herhangi bir komut hakkında bilgi alınabilir lakin linuxu yeni öğrenen birinin tüm işlemler için bir rehbere ihtiyacı var ve o rehber de benim.
evet --help komutunu kullanarak herhangi bir komut hakkında bilgi alınabilir lakin linuxu yeni öğrenen birinin tüm işlemler için bir rehbere ihtiyacı var ve o rehber de benim.
