Çok eski bir web tarayıcısı kullanıyorsunuz. Bu veya diğer siteleri görüntülemekte sorunlar yaşayabilirsiniz.. Tarayıcınızı güncellemeli veya alternatif bir tarayıcı kullanmalısınız.
Linux Bash/script bölüm: #5 Temel Linux Komutları
(3 Viewers)
Selam Dostlarım,
Linux komutlarıyla serimize devam ediyoruz.
Linux Yardim Komutları Aşağıdaki komutlar Linux içerisinde herhangi bir komut hakkında yarım almanızı sağlar. Yani eğer bir komutun işlevini unuttuysanız aşağıdaki komutlar yardımı ile anlamadığınız komutun ne işe yaradığını öğrenebilirsiniz.
-man
-info
-whatis
-apropos
man <komut> = Parametre olarak verdiğiniz komut hakkında bilgileri ekranda gösterir.
man ls = ls komutu hakkındaki bilgileri gösterir. man pwd = pwd komutu hakkındaki bilgileri gösterir.
komutu çalıştırdığınız zaman uzun bir açıklama sayfası ile karşılaşacaksınız. Sayfada ilerlemek için boşluk tuşuna ve sayfadan çıkmak içinse "q" çıkış anlamına gelen quit komutunu kullanmalısınız.
info <komut> = Girdiğiniz komut hakkında daha kapsamlı ve ayrıntılı bilgi vermektedir. man komutunda olduğu gibi bunda da "q" (quit) tuşu ile çıkış yapabilirsiniz.
Linux Dosya Tipleri Linux işletim sisteminde 2 farkli dosya tipi bulunur. Normal Dosyalar ve Aygıt Dosyaları Aygıt dosyaları sistemde bulunan donanım ile haberleşmeyi gerçekleştiren dosyalardır. 2 farklı aygıt dosya tipi bulunmaktadır.
Karakter Aygıt Dosyası = Veri alışverişini bayt bazında yapan aygıtlardır. (klavye, mouse, ...) Blok Aygıt Dosyaları = Veri alışverişini bloklar halinde yapan aygıtlardır. (Harddisk gibi...)
Normal dosyalar ise aygıt dosyaları dışında kalan, kullanıcıların oluşturduğu dosyalardır.
ls -l
-rwxr--r-- == Normal sıradan dosya
crw-rw-rw- == Karakter aygıt dosyası
brw-r--r-- == Blok aygıt dosyası
srw-rw-rw- == Soket dosyası
prw------- == Pipe dosyası
drwxr-xr-x == Dizin (klasör)
Linux da dosyalarının tipini öğrenmek için file komutu kullanılır.
file <dosya_adı> = Bu komutla girdiğiniz herhangi bir dosyanın tipini öğrenebilirsiniz.
Linuxda dosyaların işimlendirilmesi hakkında bilinmesi gereken unsurlar sırasıyla şunlardır:
1 - Linux da dosya isimlerinin uzunluğu 256 karaktere kadar uzayabilir.
2 - Dosya isimleri buyuk/kucuk harflere duyarlıdır.
3 - "/" karakteri dosya yolunda kullanıldığı için dosya isimlerinde kullanılmaz.
4 - "." işareti ile başlayan dosyalar gizi dosyalardır ve ls komutu -a parametresi ile çalıştırılmazsa görülmez.
ls (Liste) Komutu Bir dizin veya klasör içindeki dosya ve klasörleri listeler. Dos taki dir dir komutunun karşılığıdır.
ls komutuyla beraber kullanılabilecek önemli bazı parametreler şunlardır:
-a = Gizli dosyalar (.) ile başlayanlar dahil tüm dizin içeriğini listeler. -l = Dosyalar hakkında ayrıntılı bilgi verir. Dosyanın sahibi, boyutu, değiştirilme tarihi, izinler vb.... -t = Kronolojik sıralama yapar. En son yaratılan dosya/dizinden ilk yaratılana doğru sıralar. ls -al = Birlikte de kullanılabilir.
pwd Komutu ve Dizin Değiştirme pwd komutu bulunduğunuz dizinin ismini görüntülemek için kullanılır yani terminalde nerede olduğunuzu bilmenizi sağlar. Böylelikle kaybolmazsınız
. = Hlihazırdaki dizini gösterir. .. = Bir önceki dizini gösterir. cd .. = Üst dizine geçer. cd ~ = Aktif kullanıcının ev (home) dizinine geçer.
Dizin değiştirmek için cd komutu kullanılır. cd /home komutuyla /home dizinine geçiş yapılır.
touch Komutu Linux da dosya oluşturmak için kullanılan komuttur. >>> touch deneme touch komutu ile "deneme" isimli boş bir dosya oluşturulacaktır.
mkdir Komutu klasör oluşturmak için kullanılan kommutur. >>> mkdir Azrail komutu ile "Azrail" isimli bir dizin oluşturulur. -m, -p, -v gibi parametreler ile kullanılabilir.
Dosya ve Dizin silmek Dosya silmek için rm, dizin silmek için rmdir komutu kullanılır. >>> rm <dosya/dizin_adı>
>>> rmdir <dizin_adı> Bir dizin boş iken rmdir komutu ile silinebilir. Eğer boş değilse bu komut işe yaramaz. rm komutunun aldığı bazı parametreler: -i = Dosyanın silinmesi için kullanıcıdan onay ister. -f = Kullanıcıdan hiçbir zaman onay istemez. -r = Komutun rekürsif çalışıp alt dizin ve dosyaların da silinmesi sağlanır. rm -rf linux = Linux dizinini içindekilerle birlikte siler.
Dosya ve Dizin Kopyalama (cp) Dosya ve Dizinleri kopyalamak için cp komutu kullanılır. >>> cp < kaynak_dosya/dizin > <hedef>
>>> cp abc.txt /tmp : Komutu ile "abc.txt" isimli dosya "tmp" klasörü içine kopyalanır.
Kopyalama işlemi sadece dosyalar üzerinde değil dizinler üzerinde de yapılabilir. Bir dizin altındaki herşeyi -R parametresiyle başka bir dizine kopyalayabilirsiniz. >>> cp -R /home/musti/myo /etc : /home/musti/myo dizinini ve içindeki tüm dosya ve klasörleri /etc klasörü altına kopyalar.
Dosya ve Dizin Taşıma (mv) Dosya ve Dizinleri taşımak için mv komutu kullanılır. mv komutunun alabileceği bazı parametreler şunlardır : -i = Hedef dosya veya dizin varsa üzerine yazma için onay alır. -f = Hedef dosya veya dizin varsa üzerine yazma işlemini onay almadan yapar.
Dosya İsimlerini Değiştirmek Linux dünyasında bir dosyanın ismini değiştirmek demek o dosyanın başka bir isimde taşınması anlamına gelir. >>> mv test test2 = test isimli dosyanın adını test2 olarak değiştirir.
Böylelikle bu muhteşem ötesi bölümümüzün de sonuna gelmiş olduk. Tabikide Linux komutları bunlarla sınırlı değil bu komutlar sadece temel komutlardır.
İlerleyen bölümlerde de terminali fazlasıyla kullanacağımız için yeri geldikçe farkli komutlarda öğreneceğiz. Bir sonraki bölümlerde görüşmek dileğiyle, herkese başarılar diliyorum.
