Çerezler (Cookies) Nedir
Forumlarda gezinirken, sosyal medya platformlarında sohbet ederken veya internette herhangi bir konu hakkında araştırma yaparken cookies yani çerezler karşınıza çıkabilir.Aslında çerezler sayesinde hızlı oturum açabilir ve kişiselleştirilmiş harika bir deneyim sağlayabiliriz (!)
Bu dosya yerel olarak kaydedilebilir veya şifreli olarak kaydedilebilir.
Bugünlerde yapay zeka kullanımı artmasından dolayısıyla artık oto-http takip yapıp ve analiz edebiliyor.Herkesin 20$ ila 550$ arası satın aldığı dandik gptler için demiyorum.
Çerezlerin İşlevleri Nedir? Çerezler Ne İşe Yarar?
Cookie kullanımı, kullanıcıların ziyaret ettikleri sitelere tekrar girip girmediğini kontrol etmek ve daha fazla bilgi(Site kullanımı istatistiği,kullanıcı özellikleri,modem,bilgisayar,mac,dns,telefon marka,servis sağlayacı,ekran boyutu vb. bilgileri alır) almak için gereklidir.
Çerezlerin işlevleri çok çeşitlidir. Siteyi daha önce ziyaret edip etmediğinizi ve ziyaret ettiyseniz neler yaptığınızı hatırlamak için de çerezlerden faydalanır.
X bir kişi üzerinden örnek vermek gerekirse;
X birisi netflixe uygulama yada web aracılığıyla oturum açtı ve oturum çıkışı yapmadı ve güvenlik ayarları fazlasıyla düşüktür.Rahatça girer çıkar fakat çalındığında haberiniz bile olmaz ve bizim hacker tornacıda giriş yaptığında artık çoğu site anlamıyor yada proxy değiştirip işlem yapılabilir.Ayrıca osint için kullanılır.
Çerezler Zararlı Mıdır?
Dediğim gibi artık bu dijital panoptikonlardan kurtulamıylruz fakat zararlıdırlar.Eğer anonim ve güvenli takılmak isterseniz çıkış yaptığınızda çerezleri siliniz çünkü yer alan izleme özelliği sayesinde sizin hangi sayfalarda ve ne kadar vakit geçirdiğinizi, hangi ürünleri arattığınızı veya alışveriş sepetinize eklediğinizi takip edebilir.Ayrıca yalancı kurabiyeler vardır;ya içeriği değiştirmek isterler yada kötü amaçı istihbarat yapar.
Çerezleri otomatik olarak silen bir sürü eklenti vardır.Ayrıca sekmeler kapatıldığında çerez ve ön yüklenen resimleri silebilirsiniz.Amnesik yapıya sahip bir işletim sistemi kullanırsanız daha rahat olursunuz.Örn;TAİLS(The Amnesic Incognito Live System)
Chrome'dan veya diğer tarayıcılardan Cookie Nasıl Silinir?
Lütfen chormium altyapılı tarayıcıları kullanmayınız.Yıl başlayılı kaç gün oldu,yok birisi sekme çalıyor yada 0.gün açığı çıkıyor.
Hamburger menü(Üç nokta-üç çizgi) -> Ayarlar -> Gizlilik ve güvenlik -> Çerezler ve diğer web siteleri
seçilerek buradan hangi çerezleri kaldıracağınızı veya engelleyeceğinizi seçebilirsiniz.
Cookies Türleri Nelerdir?
1. Session Cookies (Oturum Çerezleri)
Bunlar, bilgisayarınızın geçici belleğinde bulunan geçici çerezlerdir, asla bilgisayarınızın sabit sürücüsünde depolanmazlar.
Yalnızca web tarayıcınızın bir web sitesinde gezinmesine ve ziyaret ettiğiniz önceki sayfaları hatırlamasına yardımcı olmak için kullanılır.
2. Persistent Cookies (Kalıcı Çerezler)
Bunlar, bilgisayarınızın sabit diskinde uzun süre saklanan çerezlerdir. Bazıları sonsuza kadar orada kalır, diğerleri belirli bir süre sonra sona erecek şekilde ayarlanır.Geçici olarak geçen temp yada prefetchde izleri kalır ve herhangi bir adli işlemde çok rahat bulunur eğer silinmezse başınızı ağrıtır
Kalıcı çerezler, oturum açma bilgilerinizi hatırlamak gibi önemli ayrıntılardan sorumludur. Böylece ziyaretler arasında oturumunuz açık kalır ve belirli siteleri nasıl yapılandırdığınızla ilgili kişiselleştirme devam eder.Appdata ve system32 conf larında bile olur ayrıca düzenli olarak windows ve üçüncü parti uygulamalara telemetri ve sistem bilgileri gider.Donotspy ile bu ayarları kapatabilirsiniz fakat oto-çerez silme olmazsa işiniz zordur.Ayrıca chromium tabanlı tarayıcıların kendi içlerinde temp klasörleri,update log ve tarayıcıya özel conf dosyaları olabilir.
Windows 7 veya 8.1 zombi cookies virüsü fazlasıyla vardı ve şuanlarda nadiren vardır.
AB'nin ePrivacy Directive gibi bazı gizlilik yasaları, çerez kullanımını ele alır ve yönetir. Bu direktif uyarınca, kullanıcıların web sitesinin çerezlerini kullanabilmesi için önce "onay" vermesi gerekir.
Web sitesinin çerez konusunu nasıl ele aldığı konusunda bilgilendirilmeleri ve bu kullanımı kabul etmeleri gerekir. AB General Data Protection Regulation'da (GDPR), çerezleri kişisel veri olarak kabul eder, bu nedenle kuralları AB'de çerez kullanımı için de geçerlidir. Ayrıca, çerezler tarafından toplanan tüm kişisel veriler GDPR'nin yetki alanına girer.Kısacası dolayı yoldan sizi sikerler...
Ülkemizde çerez kullanımını düzenleyen özel bir düzenleme yoktur, fakat 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), çerez kullanımı neticesinde kişisel veri işleme faaliyeti yürüten tüm veri sorumlularına uygulanabilir durumda.Yüzümüze bizi siktiklerini söylerler ve ne veri işlemesi yada veri koruması yoktur.
İlk başlarda çok güvenilir diye geçiniliyordu.İstek olursa nasıl çalıştıklarını anlatabilirim.
Xss,ssl,https ve ortadaki adam gibi dallara ve farklı sonuçlar çıkarılabilir.Enitity tag kavramını araştırınız,nocookies yada secret agent kullanınız.
Elimizdeki Çerezi (Cookies) nasıl kullanırız?
İlk öncelikle tails kullanmanızı öneririm.Ayrıca bir eklenti kurmadan önce politikasını okuyunuz;
Bu eklenti sayesinde cookie dosyalarını sitede belirli login yerinde yada ana sayfada temizleye basıp sonra yapıştırdığımız cookieleri içe aktar dediğimizde giriş yaparız fakat uzun süreli kullanmak isterseniz.
Örn;
Netflixte üçüncü veri paylaşımını ve geçmiş içerikleri siliniz ayrıca kendi oturumunuzu hesap ayarlarından siliniz.
Bu konuyu asıl açma sebebim benim paylaşdığım cookie datalarını anlamanız ve nasıl kullanacağınızdır. Daha çok mimarisini öğrenmek isterseniz anlatırım.
