Merhaba dostlarım,
Linux ve Bash/script derslerimize an itibariyle başlıyoruz. İlk konumuz linux işletim sisteminin ne olduğunu anlamak ve işletim sistemlerine ufaktan bir giriş sağlamaktır.
Fakat bundan önce sizlere bilgisayar temellerini ve mimarisini anlatmak istiyorum. İşin en temelinden başlayalım ki herşeyi daha iyi anlayabilesiniz.
Hazırsanız zaman kaybetmeden ilk konu başlığımız ile beraber dersimize başlayalım.
Bilgisayar nedir ?
Dışarıdan veri alan ve bu veriler üzerinde matematiksel ve mantıksal işlem yapıp dışarıya veren makinelere bilgisayar denir.
Veri >> İşlem (Program) >> Çıkış
Bilgisayar Nasıl Çalışır ?
Bu başlık altında size temel bilgisayar donanımını ve bir bilgisayarın nasıl çalıştığını anlatmaya çalışacağım. Temel bir bilgisayar sistemi aşağıdaki gibidir:
Ekli dosyayı görüntüle 10475
CPU (Central Processor Unit):
Merkezi işlem birimi olarak da bilinen CPU, bilgisayarın beynidir. Giriş aygıtlarından gelen komutları ve verileri alır, matematiksel ve mantıksal işlemleri yapar ve işlem sonuçlarını çıkış aygıtlarına gönderir. Ayreten önemli verilerin diske kaydedilmesini sağlar.
Giriş Aygıtları:
CPU ya komut göndermeye veya veri girmeye yarayan klavye ve fare gibi donanımlardır.
Çıkış Aygıtları:
CPU tarafından gerçekleçtirilen işlem sonuçlarını görüntülemeye yarayan ekran ve yazıcı benzeri donanımlardır.
Sabit Disk:
kaydedilen dosyaların veya yüklenen programların bulunduğu kalıcı bellektir.
RAM:
Çalışan programların ve üzerinde işlem yapılan verilerin bulunduğu geçiçi bellektir. Normalde sabit diskte bulunan bir program, çalıştırıldığı zaman RAM belleğe taşınır. RAM bellek sabit diskten çok daha hızlı çalışır. Bu nedenle normalde sabit diskte bulunan bir program çalıştırıldığı zaman RAM belleğe taşınır ve CPU program ile burada etkileşim kurar.
Bilgisayarınıza daha önceden Windows, Word ve Excel programlarını yüklediğinizi varsayalım. Eğer bilgisayarınız kapalı ise, aynı aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi bütün programlar sabit disktedir. RAM bellek ise tamamen boştur. Ayreten bunu da belirtmekte fayda var elektrik yoksa veya bir anlığına kesilirse RAM bellek tamamen sıfırlanır. Yani RAM geçici bir bellektir. Eğer verilerinizin kalıcı olmasını, elektrik kesilse bile silinmemesini istiyorsanız sabit diske kaydetmek zorundasınız.
Ekli dosyayı görüntüle 10476
Eğer bilgisayarınızı çalıştırırsanız sabit diskte bulunan Windows (veya kullandığınız herhangi bir işletim sistemi) otomatik olarak RAM belleğe yüklenir ve bütün işlemler RAM bellekte yapılır.
Windows çalıştıktan sonra örneğin Word programını çalıştırırsanız, normalde sabit diskte bulunan Word programı RAM belleğe yüklenir ve bütün kelime işlemleri RAM bellekte yapılır.
Aşağıdaki şekilde de görüldüğü gibi, çalıştırılan programlar RAM belleğe yüklenir ve ilgili işlemler orada gerçekleştirilir. Eğer Word programında bir iş yapar ve bu işi kalıcı olarak kaydetmek isterseniz belli bir isimle sabit diske kaydetmelisiniz. Bu işe yani kaydedilen verilere "dosya" denir. Dosyalar RAM bellekte yapılan işlerin kalıcı olarak sabit diske kaydedilmesini sağlar Daha sonra bu dosyalar açılıp sabit diskten RAM belleğe taşınarak üzerinde değişiklikler yapılabilir.
Ekli dosyayı görüntüle 10477
Eğer çalıştırdığınız bir programı kapatırsanız RAM bellekten silinir fakat sabit diskte durmaya devam eder. İsterseniz aynı programı daha sonra tekrar açıp üzerinde çalışabilirsiniz. Çalıştırılan program gene RAM belleğe taşınır.
Eğer aynı anda birsürü program çalıştırırsanız ve yeterli büyüklükte RAM belleğiniz yoksa bilgisayar yavaş çalışmaya başlar veya kilitlenebilir. RAM bellekte yeterli alan olmadığı zaman ilgili programın sadece bir kısmı RAM' e taşınır, geri kalan kısmı sabit diskten çalıştırılır. Bu durumda CPU işlemlerin bir kısmını sabit disk üzerinde yapacağından ve sabit diskte RAM belleğe göre daha yavaş çalışacağından dolayı program da yavaş çalışır. Yani eğer programların hızlı çalışmasını istiyorsanız veya aynı anda birden çok başarılı bir şekilde çalışmasını istiyorsanız RAM belleğin yeterli veya yüksek olması gerekmektedir.
değerli arkadaşlarım ilk bölümü burada sonlandırmak durumundayım. devam edersek çok uzun bir yazı olur ve sizleri daha ilk eğitimde sıkmak istemiyorum.
Bilgisayar mimarisi dersimiz 1-2 bölüm daha devam edecek ve sonra linux' a geçiş sağlayacayız.
Eğitim müfredatına bakmak isterseniz : https://imhateam.org/forum/threads/linux-bash-script-bolum-0-tanitim-ve-mufredat.29447/
Bir sonraki bölümde görüşmek üzere...